Tuż przed Świętami Bożego Narodzenia, 20 grudnia 2010 roku, nowy burmistrz Makowa Podhalańskiego, Paweł Sala, pojawił się w Szkole Podstawowej nr 2 w Makowie Dolnym. Bez wcześniejszego uprzedzenia, poinformował oficjalnie Dyrektor, Ewę Bekas, że od nowego roku szkolnego, czyli od 1 września 2011, szkoła zostanie zamknięta. Dzieci, które się o tym dowiedziały, były przerażone. - Moje dziecko przyszło do domu – mówi jedna z matek. - Dzwoni do mnie, płacze i mówi „Mamo, był pan burmistrz i powiedział, że szkoła będzie zlikwidowana”. 

28 grudnia w szkole odbyło się spotkanie z rodzicami, na którym Dyrektor przekazała wszystkim tę nieprawdopodobną wiadomość. Z polecenia burmistrza wręczyła zebranym także materiały dotyczące kosztów utrzymania szkół w Gminie.

Rodzice zaczęli protestować. W tym celu powołali Komitet Obrony Szkoły, którego członkowie w Sylwestra chodzili od domu do domu, by zebrać podpisy pod protestem wobec likwidacji szkoły. Poparła ich praktycznie cała społeczność Makowa Dolnego.

Burmistrz nie zdaje sobie nawet sprawy, jakie Święta zgotował mieszkańcom Makowa Dolnego. Od tamtej pory dzieci płaczą, nie chcą jeść, mówią, że nie pójdą do nowej szkoły, że nie chcą nowej pani. Rodzice zaś robią, co mogą, aby uratować szkołę.

„Dwójka” to jedyne centrum kultury w Makowie Dolnym

W swojej ulotce przedwyborczej burmistrz pisał, że „zamierza też zadbać o miejsca, wokół których mogłoby koncentrować się życie społeczno-kulturalne mieszkańców. Dotyczy to przede wszystkim szkół, obiektów sportowych i remiz strażackich.” - A swoje urzędowanie zaczął od projektu likwidacji szkoły – mówią zbulwersowani mieszkańcy Makowa Podhalańskiego.

Należy zaznaczyć, że Szkoła Podstawowa nr 2 jest właściwie jedynym miejscem, w którym skupia się życie kulturalne i społeczne w tej części miasta. Tu odbywają się przecież wszystkie imprezy środowiskowe i zebrania, tu też mieszkańcy oddali głos na burmistrza Pawła Salę, który teraz zamierza to miejsce zamknąć.
– Na Dolnym Makowie nie ma nic, tylko ta szkoła i kaplica – mówi jedna z mieszkanek. – Tam tylko toczy się życie kulturalne. Teraz pozbawia się nas wszystkiego.

Szkoła jest po remoncie

Szkoła w Makowie Dolnym istnieje 123 lata. Obecny budynek został wybudowany w 1936 roku przez dziadków i pradziadków dzieci, które dziś do tej szkoły uczęszczają. Mieszkańcy sami robili fundamenty, stawiali ściany, kładli dach – wszystko to kosztem wielu wyrzeczeń. Dlaczego teraz szkoła ma zostać odebrana ich wnukom i prawnukom? Podczas wojny nie zamknęli jej Niemcy, była „Bastionem Polskości”, gdzie ukrywali się Polacy walczący o wolność i punktem przerzutowym patriotów z Rzeszy do Generalnej Guberni.

Obecnie szkoła jest wyremontowana, posiada salę gimnastyczną, pracownię komputerową, bibliotekę multimedialną, stołówkę i świetlicę. Warunki są doskonałe dla uczących się w niej dzieci. Wizytatorzy z Kuratorium Oświaty w 2007 roku przyznali placówce ocenę bardzo dobrą pod względem bezpieczeństwa. Rodzice, pracownicy szkoły i całe lokalne środowisko włożyło mnóstwo pracy w to, by placówka ta była szkołą spełniającą wszystkie normy i standardy. W tym momencie szkoła jest w pełni nowoczesna, nie wymaga jak na razie środków na rozbudowę. W grę wchodzi tylko utrzymanie bieżące szkoły. – Burmistrz nie musi tam na razie nic remontować – mówią członkowie Komitetu Obrony Szkoły. – Ponadto dzięki remontowi kotłowni, w tym roku zmniejszą się opłaty za ogrzewanie. Nie trzeba już nic wymieniać, dobudowywać sali gimnastycznej, czy świetlicy. Wszystko jest. 

Dzieci będą „rozrzucone”

W tym momencie szkoła liczy 75 uczniów. To fakt, że akurat w szkole panuje niż demograficzny, jednak sytuacja zmieni się za kilka lat. Do szkół pójdą m.in. dzieci, których rodzice urodzili się w początku lat 80. XX wieku. Jak wiadomo, był wtedy wyż demograficzny, w związku z czym i w najbliższych latach uczniów w szkołach będzie przybywać. Poza tym w Makowie Dolnym są działki budowlane, które wykupują młode rodziny. Oni też prawdopodobnie będą mieć dzieci i będą chcieli, by chodziły do szkoły blisko miejsca zamieszkania. I co wtedy? Burmistrz przewiduje klasy ponad trzydziestoosobowe?

Rodzice dowiedzieli się, że ich pociechy trafią prawdopodobnie do różnych grup. – Burmistrz nie planuje nawet utworzyć dla naszych dzieci dodatkowej klasy - mówią. – Będą sami w zupełnie obcym środowisku. Jest to bardzo istotna kwestia, ponieważ spora część uczniów szkoły to dzieci z deficytami rozwojowymi. Posiadają orzeczenia z poradni psychologicznej, jednak nie są to zaburzenia w stopniu znacznym i głębokim, które kwalifikowałyby dzieci do nauki w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Makowie Podhalańskim. – W jednej z klas, na dziesięcioro dzieci, aż siedem jest z deficytem – podają członkowie Komitetu Obrony Szkoły. Stąd też rodzice celowo zapisali swoje pociechy do szkoły, gdzie w klasach jest mniej uczniów, by miały większe szansę rozwoju. I rzeczywiście, pod okiem doświadczonych pedagogów ze Szkoły Podstawowej nr 2 dzieci te robią spore postępy. – Dlatego nie wyobrażam sobie, żeby moje dziecko zaczynało wszystko od początku w nowym środowisku – mówi jedna z matek. – Tu nasze dzieci czują się bezpiecznie i są w pełni akceptowane przez rówieśników. W mniejszych zespołach klasowych nauczyciel jest w stanie poświęcić więcej czasu takiemu dziecku. Czy Burmistrz zagwarantuje nam, że będzie tak w nowym miejscu?

– Moje dziecko ma problemy ruchowe – dodaje członkini Komitetu Obrony Szkoły. – Nie wyobrażam sobie, żeby trafiło gdzieś indziej. Wiadomo, jakie dzieci są czasem okrutne…
Rodzice uczniów z Zespołu Szkół w Makowie też nie są zachwyceni zmianami. Przecież już teraz klasy są dość liczne, a dzieci uczą się na zmiany.

W dużej szkole dziecko zatraca swoją indywidualność. Nauczyciel, na lekcji z trzydziestoosobową grupą, nie ma możliwości poświęcić więcej czasu, ani tym uczniom, którzy wymagają szczególnej uwagi, ani tym zdolniejszym.

Jak będzie wyglądał dowóz do szkoły?

Nie jest jeszcze rozwiązana kwestia ewentualnego dojazdu do szkoły. Rodzice nie chcą już wierzyć w zapewnienia, że dzieci będą bezpiecznie odwożone do szkoły. Pamiętają historię z obiecywanym przez Urząd Miasta Gimbusem. Autobus ten, owszem, odwoził dzieci do Gimnazjum bezpłatnie, ale tylko przez pierwszy rok. A co z pierwszoklasistami? Przecież nie mogą sami chodzić do szkoły. Kto będzie sprawował opiekę nad nimi na przystankach? I jeszcze kwestia dowozu dzieci z Działów Makowskich, Polany, Zarąbków Grzechyńskich i nawet z Suchej Beskidzkiej, którzy też uczęszczają do Szkoły nr 2. Średnio ich droga do szkoły to około 2 km w jedną stronę. Teraz miałyby jeszcze chodzić dalej. Odległość między makowską „dwójką” a Zespołem Szkół to ponad 4 km. Ile busów potrzeba, żeby jeszcze zabrać dzieci z tamtych osiedli? I jaki to koszt? Czy Burmistrz Paweł Sala o tym pomyślał? 

A co z zajęciami pozalekcyjnymi? Skoro dzieci będą musiały dostosować się do rozkładów jazdy autobusów, to jak będą z dodatkowych zajęć korzystać? Bus nie będzie przecież odwoził kilku dzieci i wracał po te, które akurat zostały na zajęciach.

Spotkanie Makowian z Burmistrzem

11 stycznia 2011 roku rodzice i wszyscy zainteresowani sprawą szkoły mieszkańcy Makowa Dolnego spotkali się z burmistrzem Pawłem Salą. W spotkaniu trwającym cztery godziny, wzięło udział około 150 osób. Nowy gospodarz gminy przedstawił zebranym tylko koszty utrzymania szkoły. – Nie odpowiedział właściwie na żadne z naszych pytań – mówią poirytowani mieszkańcy. – Właściwie tylko na jedno pytanie odpowiedział twierdząco Chodziło o to: Czy dobrze przemyślał swoją decyzję o zamknięciu szkoły? Oczywiście odpowiedział, że tak – dodają. – Nie wiemy nawet, co planuje urządzić w budynku szkoły. Nauczycielom natomiast, obecnie zatrudnionym w makowskiej „dwójce”, Burmistrz obiecuje zatrudnienie, ale na razie brak jest konkretnych propozycji.

Ponadto wiadomo, że Szkoła Podstawowa nr 2 idzie na tzw. „pierwszy ogień”. W dalszych planach jest także zamknięcie szkół w Żarnówce i Wieprzcu.

Mieszkańcy Makowa Dolnego nie dowiedzieli się też, dlaczego Paweł Sala, będąc jeszcze kandydatem na burmistrza, nie pofatygował się nawet do tej części miasta na spotkanie przedwyborcze.

Uczestnicy spotkania są oburzeni postawą Burmistrza. Uważają, że zamykając szkołę, uchyla się on od obowiązków i odpowiedzialności za oświatę. Gmina ma wspierać lokalną społeczność i dbać o jej dobro. Czy można zatem podjąć decyzję o zamknięciu szkoły bez konsultacji i wcześniejszego porozumienia z mieszkańcami, z głównymi zainteresowanymi? Poza tym w materiałach informacyjnych dla samorządu terytorialnego wydanych przez Kuratorium Oświaty w Krakowie, podana jest informacja, że aby zlikwidować szkołę, niezbędna jest analiza danych demograficznych, ekonomicznych i społecznych. Burmistrz Paweł Sala wziął pod uwagę tylko aspekt ekonomiczny. Powodem likwidacji placówki mają być zbyt wysokie, jak starał się udowodnić, koszty utrzymania. Gmina jest zadłużona i trzeba szukać oszczędności.

Rodzice dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej nr 2 nie mogą pogodzić się z faktem, że to właśnie kosztem ich dzieci te zaciągnięte pożyczki będą spłacane. Dlaczego dzieci mają ponosić konsekwencje złych decyzji władz?

Teraz mieszkańcy Makowa zwrócili się z prośbą o pomoc do Radnych Miejskich. „Tylko Rada Gminy może wpłynąć na zmianę tej krzywdzącej nasze dzieci i nas decyzji” – apelują rodzice. – „To w waszych rękach spoczywa obecnie los naszych dzieci i naszych rodzin.”
 
Rodzice zapowiadają też, że zrobią wszystko, żeby tę szkołę ocalić. 

***
Szkoły nigdy nie były i nie będą przedsiębiorstwami, mającymi przynosić zyski. Do szkolnictwa zawsze się dopłacało i będzie się dopłacać. Żadna szkoła nie jest przecież instytucją dochodową. To nie zakład produkujący towar na sprzedaż, ale placówka wychowawczo-oświatowa, która kształci człowieka. A na tym nie można oszczędzać. Mówienie, że szkoła jest nieopłacalna, to absurd! Jak Burmistrz, który sam pracował w szkolnictwie, może brać pod uwagę tylko kwestie ekonomiczne? A przesłanie szkoły? A jej misja? Widać, to się już dla nowej władzy nie liczy.

Anna Piątkowska-Borek